پیامد تهدید ایالات متحده بر صنعت ایران؛

سرمایه‌گذار خارجی می‌ترسد

۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۷ | ۱۳:۲۵ کد : ۹ صنعت
تعداد بازدید:۶۱
قابلیت‌های ایران برای افزایش سرمایه‌های ورودی بالاست چرا‌که منطقه خاورمیانه در شرایط کنونی از ناامنی و جنگ، تنی مجروح دارد. ایران قابلیت آن را دارد که در این دوران سالانه حتی تا ۲۵ میلیارد دلار سرمایه خارجی جذب کند. البته لازم است با اولویت‌بندی دقیق، سرمایه‌ها را به بخش‌هایی هدایت کند که اشتغال در پی دارد و از سوی دیگر نیاز اساسی توسعه کشور محسوب می‌شوند.

قابلیت‌های ایران برای افزایش سرمایه‌های ورودی بالاست چرا‌که منطقه خاورمیانه در شرایط کنونی از ناامنی و جنگ، تنی مجروح دارد. ایران قابلیت آن را دارد که در این دوران سالانه حتی تا 25 میلیارد دلار سرمایه خارجی جذب کند. البته لازم است با اولویت‌بندی دقیق، سرمایه‌ها را به بخش‌هایی هدایت کند که اشتغال در پی دارد و از سوی دیگر نیاز اساسی توسعه کشور محسوب می‌شوند. این در حالی است که حجم کل سرمایه‌گذاری خارجی در بخش صنعت، معدن و تجارت طی سال ۱۳۹۶ نسبت به سال ۱۳۹۵ با رشد منفی 4/31 درصدی روبه‌رو شده است. وضعیت طرح‌های صنعتی، معدنی و تجاری مصوب در هیات سرمایه‌گذاری خارجی به گونه‌ای است که تعداد این طرح‌ها تا پایان سال جاری برابر ۸۸ مورد بوده که در قیاس با ۷۱ طرح مصوب در سال ۱۳۹۵ با رشد 9/23 درصدی در تعداد همراه شده است. اما حجم کل سرمایه‌گذاری خارجی مصوب در هیات سرمایه‌گذاری خارجی در سال ۱۳۹۶ معادل 5/3 میلیارد دلار بوده که نسبت به 1/5 میلیارد دلار سرمایه‌گذاری خارجی صورت گرفته در مدت مشابه سال ۱۳۹۵ با رشد منفی 4/31 درصدی مواجه شده است. گفتنی است سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی (با نماد اختصاری FDI) عبارت است از سرمایه‌گذاری یک شرکت یا شخص حقیقی در کشوری دیگر جهت تجارت یا تولید. از منظر علم اقتصاد، این فعالیت در نقطه مقابل سرمایه‌گذاری در سهام قرار می‌گیرد که سرمایه‌گذاری‌ای تاثیرپذیر از شرایط اقتصادی کشور هدف محسوب می‌شود. ارقام اعلام‌شده صرفا مرتبط با طرح‌های مصوب هیات سرمایه‌گذاری است. 
چرا افت سرمایه‌گذاری؟!
سیاست‌های غلط ثمر نخواهد داشت. برای حل هر مشکلی باید صورت‌ مساله را شناخت، شناخت نادرست از مسایل و شرایط‌، نتیجه بدی در پی خواهد داشت‌. محمد‌قلی یوسفی عضو هیات علمی دانشگاه علامه‌طباطبایی و کارشناس ارشد مسایل اقتصادی‌ علل اصلی کاهش حجم سرمایه‌گذاری خارجی در سال گذشته را عدم اطمینان سرمایه‌گذار خارجی بیان کرد و گفت: اقتصاد ایران در سال‌های اخیر‌ بیش از گذشته نیازمند افزایش سرمایه‌گذاری، چه در حوزه جذب سرمایه از داخل و چه در حوزه جذب سرمایه از خارج کشور است چرا که عقب‌ماندگی در این حوزه و کاهش شدید سرمایه‌گذاری‌ها، مشکلات فراوانی را در برای اقتصاد ایران ایجاد کرد. بعد از توافق برجام انتظارات برای ورود سرمایه‌های خارجی به کشور افزایش یافت. اما اکنون بعد از گذشت چند سال، اگر نگوییم تقریبا هیچ سهم ایران از سرمایه‌گذاری خارجی بوده، اما دست‌اندرکاران اقتصادی هنوز نشانی محسوس از سرمایه‌گذاری خارجی نمی‌بینند. درست است که ما در کشور خود به میزان کافی سرمایه داریم، اما باید گفت که کشور ما به سرمایه‌گذار ریسک‌پذیر نیاز دارد که بیشتر در فعالیت‌های صنعتی باید سرمایه‌گذاری کند. علاوه بر این، اکنون بسیاری از صنایع به علت نبود تکنولوژی مدرن از کار افتاده‌اند و نیاز مبرم به ورود تکنولوژی دارند. اما سرمایه‌گذار خارجی نیاز به یکسری شرایط و پیش‌زمینه‌ها دارد که متمایل شود در کشور خاصی سرمایه‌گذاری کند. سرمایه‌گذاران در جایی متمایل به سرمایه‌گذاری می‌شوند که امنیت برقرار و شرایط باثبات حاکم باشد. اما هیچ کدام از این شرایط در ایران وجود ندارد. در ایران هم میزان نااطمینانی در حد بالایی بوده و هم آزادی فردی و اجتماعی پایین است. از طرفی مسوولان نیز در برخورد با سرمایه‌گذاران یکصدا حرف نمی‌زنند و بیشتر به صورت سلیقه‌ای عمل می‌کنند. بنابراین حتی اگر سودآوری در ایران بالا باشد، سرمایه‌گذاران خارجی چندان تمایلی برای ورود به کشور ندارند. با وجود آنکه آسیب‌پذیری یک سرمایه‌گذار داخلی به مراتب کمتر از سرمایه‌گذار خارجی است‌ اما اکنون سرمایه‌گذاران خارجی مشاهده می‌کنند که حتی امنیت سرمایه‌گذاران داخلی نیز در کشور ما تامین نمی‌شود‌ چرا‌که مشاهده می‌کنند حتی افرادی که سرمایه خود را در نهادهای پولی غیربانکی گذاشته‌اند‌ نیز نمی‌توانند پول خود را دریافت کنند. این موارد نشان می‌دهد حقوق مالکیت این افراد در کشور تضمین شده نیست. بنابراین طبیعی است که در اینجا احساس ناامنی می‌کنند. عدم شفافیت در سیستم بانکی و برخی از مسایل مربوط به برجام که هنوز حل نشده است، تاثیر منفی در این زمینه دارد. بنابراین هر لحظه ممکن است شوکی به اقتصاد کشور وارد شود. حتی نارضایتی‌های اجتماعی ممکن است باعث فرار سرمایه‌گذاران خارجی شود چرا که سیگنال مناسبی از داخل کشور به آنان نمی‌دهد. همچنین نوسانات اخیر ارزی و امنیتی کردن بازار ارز و سایر بازارها همگی بر نگاه سرمایه‌گذاران خارجی اثر منفی دارد. سا‌ل‌هاست متاسفانه نه سرمایه‌گذار داخلی و نه خارجی هیچ تمایلی به سرمایه‌گذاری در ایران ندارند‌. این در حالی است که در تمام اجزا و بدنه اقتصادی کشور به سرمایه‌گذاری خارجی نیاز داریم. با این حال‌ به نظرم حوزه آب و کشاورزی در کنار صنایع کارخانه‌ای به سرمایه‌گذاری خارجی و ورود تکنولوژی نیاز مبرم دارند. بنگاه‌های صنعتی به شدت نیاز به ورود تکنولوژی و بازسازی زیرساخت‌های خود دارند. این‌گونه نبوده که به محض توافق برجام، سرمایه به کشور سرازیر شود. البته سرمایه‌گذار نسبت به سرمایه‌گذاری در کشور تشویق می‌شود چرا که ریسک تجاری و ریسک بین‌المللی کاهش می‌یابد. اما چگونگی فضای کسب‌و‌کار در یک کشور و امنیت سرمایه‌گذاری مساله‌ای فراتر از این موضوع است‌ چرا که قطعا سرمایه‌گذاران داخلی و خارجی قطعا به آن توجه می‌کنند. قانون حمایت از سرمایه‌گذاران در کشور ما قانون بسیار قوی‌ای است که قبل از برجام نیز وجود داشت و منافع سرمایه‌گذاران را تامین می‌کند. بنابراین برای جذب سرمایه‌گذار خارجی علاوه بر موضوعات بین‌المللی، باید ابتدا در داخل کشور اصلاح را شروع کنیم.

کلید واژه ها: طرح استوار پولادینطراحینقشه کشی صنعتیTOPCO


نظر شما :